28 July 2015

ಭಗ್ತಿ ಮಾರ್ಗ, ಭಕ್ತಿ ಮಾರ್ಗ!


ಆಕಾಶ ಇಲ್ಲಿ ಜಡಿಕುಟ್ಟಿ ಮಳೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿರಬೇಕಾದರೆ ಕುಮಾರ ಪರ್ವತದ ಆಸುಪಾಸಿನ, ಕೊಡಗಿನ ಕಗ್ಗಾಡಮೂಲೆಯ ಭಗ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಗಿರಬಹುದು? ಜನದೂರ, ನಾಗರಿಕ ಸೌಕರ್ಯದೂರ, ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ನಾವು ಜೀಪು ಒಯ್ದರೂ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಕನಿಷ್ಠ ನಾಲ್ಕೈದು ಗಂಟೆಯ ಶ್ರಮಪೂರ್ಣ ಸವಾರಿದೂರವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿರುವ ಒಂದೆರಡೇ ಒಕ್ಕಲಿನ ಜೀವನ ಹೇಗಿರಬಹುದುಒಂದೆರಡು ದಿನಕ್ಕಾದರೂ ಅಲ್ಲುಳಿದು, ಮಾತಾಡಿ ಅನುಭವಿಸೋಣ ಎಂಬ ಅತಿರೇಕದ ಕುತೂಹಲ ಗೆಳೆಯ ನಿರೇನ್ ಜೈನಿಗೆ ಬಂತು. ನಾನು ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲದ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಜೊತೆಯನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಆರು ಗಂಟೆಗೆ ನಿರೇನ್ ಜೀಪಿನಲ್ಲಿ ನಾವಿಬ್ಬರೇ ಮಂಗಳೂರು ಬಿಟ್ಟು, ಕಲ್ಲಡ್ಕದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಭವನದಲ್ಲಿ ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡು ಮುಗಿಸಿದೆವು. ಬಿಟ್ಟೂ ಕುಟ್ಟೀ ಮಾಡುವ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಪುತ್ತೂರುಸುಳ್ಯ, ಸಂಪಾಜೆ, ಮಡಿಕೇರಿ ಕಳೆದು ಸೋಮವಾರಪೇಟೆ ತಲಪುವಾಗ ನಾವು ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದೆವು.

24 July 2015

ಚಿನ್ನದ ದಾರಿಯಿಂದ ಮೊದಲಳ್ಳಿಗೆ


(ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರ ಪ್ರವಾಸ ೬)

ಮೂರನೇ ದಿನದ ಕಲಾಪ – ಸೋನ್ಮಾರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೊಂದು ಕೊಸರು – ಒಂದು ಕೊಂಡರೆ ಒಂದು ಉಚಿತ ಎನ್ನುವಂತೆ, ಕೀರ್ ಭವಾನಿ. ಒಂದು ಲಕ್ಷ್ಯ, ಅಂದರೆ ಶಿಖರ ಎಂದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ, ಅದರ ಸಾಧನಾ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ


ನಾಲ್ಕೆಂಟು ಬೆಟ್ಟ ಕಣಿವೆಗಳನ್ನು ಕ್ರಮಿಸುವುದು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಅನುಭವಗಳಿಗೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಂತೋಷದ ಸಂಗತಿ. ಶ್ರೀನಗರದಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಂದುವರಿದರೂ ಹಿಮ ಕವಿದ ಉತ್ತುಂಗಗಳು, ಭೋರ್ಗರೆವ ಕೊಳ್ಳಗಳು ನೋಡಿದಷ್ಟೂ ಮುಗಿಯದು, ಬೇಸರವೂ ಆಗದು. ಹಾಗೆಂದು ಎಲ್ಲವುಗಳ ಸವಿವರ ದರ್ಶನಕ್ಕಿಳಿಯುವುದಿದ್ದರೆ ಒಂದು ಜನ್ಮ ಸಾಕಾಗದು ಎಂಬ ಅರಿವು ಪ್ರವಾಸಿಗನಿಗೆ ಅವಶ್ಯ. ಆ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಸೋನ್ಮಾರ್ಗ್ ಭೇಟಿ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರವಾಗಲಿಲ್ಲ. 

ಸೋನ್ಮಾರ್ಗ್ ಶ್ರೀನಗರದಿಂದ ಅರೆವಾಸಿ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟೇ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹೊರಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಾರ್ಗಿಲ್, ಲೇಹ್ ಲದ್ದಕ್ ಮಾರ್ಗದ ಒಂದು ಅಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಳ. ದಾರಿಯ ಎರಡೂ ಬದಿಗೆ ಹಿಮಶಿಖರದ ಸಾಲುಗಳು, ನಡುವಣ ಉದ್ದನ್ನ ಸಪುರ ತಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹಾವಾಡುತ್ತ ಸಾಂಗತ್ಯ ಕೊಡುವ ಸಿಂಧೂ ನದಿ. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ನದಿ ಪಾತ್ರೆಗೆ ಜಾರಿ ಇಳಿದಂತಿದ್ದ ಭಾರೀ ಹಿಮ ರಾಶಿ. 

21 July 2015

ಬಿಸಿಲೆ ಕಾಡಿನ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳು!

(ಸೈಕಲ್ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಮುಂದೆ ಅಲಭ್ಯ)

ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಉಧೋ ಮಳೆ. ತುಸು ಬಿಟ್ಟಿತು ಎನ್ನುವಾಗ, ಅಲಾರಾಂ ನಾಲ್ಕೂವರೆ ಎಂದೊರಲಿತು. ದಡಬಡ ಹೊರಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸುರತ್ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಅಭಿ ಚರವಾಣಿ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ, ಪಂಚೇರ್ ಕಿಟ್ ಮರೆತುಬಿಟ್ಟೆ. ಹಿಂದೆ ಹೋಗಿ ತರ್ಲಾ?” “ಬಿಡು, ಪರ್ವಾಗಿಲ್ಲ. ರೈಗಳು ಏನೋ ತರ್ತಾರೆನನ್ನ ಸಮಾಧಾನ. ಐದೂಐವತ್ತಕ್ಕೆ ನಾನೂ ಸೈಕಲ್ ಏರಿದೆ.
ದಾರಿಯೆಲ್ಲ ಮಳೆ ಹೊಯ್ದು ಚೊಕ್ಕ ತೊಳೆದಂತಿತ್ತು. ಸೂರ್ಯಮೇಶ್ಟ್ರು ಕಣ್ಣು ಕೆಕ್ಕರಿಸುವಾಗ, ಪಡ್ಡೆ ಮೋಡಗಳು ಅಡಗುಮೂಲೆಗೆ ಧಾವಿಸಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಉಡುಪಿ - ಮಂಗಳೂರು ಹೆದ್ದಾರಿ ಇಷ್ಟು ಸರಳವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಚತುಷ್ಚಕ್ರ (ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಮೀರಿದವು!) ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಹಾವುನಡೆ ಅಭ್ಯಸಿಸಲು ಆಚೆಗೂ ಈಚೆಗೂ ಕೈಕಂಬ ಬದಲಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ, ಜಲಕ್ರೀಡೆಯಾಡಲು ಅಸಂಖ್ಯ ಕೊಳಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಸುರತ್ಕಲ್ ಸಮೀಪದಿಂದ, ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ಹನ್ನೆರಡು ಕಿಮೀ ಸೈಕಲ್ ತುಳಿಯಬೇಕಾದ ಅಭಿಗೆ, ಮಳೆ ಬಿಟ್ಟರೂ ಇರಿಚಲು ಬಿಡದ ಕಾಟ! ಆದರೂ ಆರು ಕಳೆದು ಎರಡೋ ಮೂರೋ ಮಿನಿಟಿನಲ್ಲಿ ಅವನು ನಂತೂರು ತಲಪಿದಾಗ, ನಮ್ಮ ಬಿಸಿಲೆ ಮಹಾಯಾನಕ್ಕೆ ಜೀವ ಬಂದಿತ್ತು.

17 July 2015

ಗೊಂಡೋಲಾ ನಿಸ್ಸತ್ತ್ವ ಸಂಭ್ರಮ

(ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ – ೫)

ಶ್ರೀನಗರದ ಮೊಕ್ಕಾಂನ ಎರಡನೇ ದಿನದ ನಮ್ಮ ಏಕೈಕ ಯೋಜನೆ ಗುಲ್ಮಾರ್ಗ್ ಭೇಟಿ, ಅರ್ಥಾತ್ ನೇರ ಹಿಮದ ಒಡನಾಟ. ವಿದ್ಯಾ ಮನೋಹರ ಉಪಾಧ್ಯ ದಂಪತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿನ ಹಿಮಮಹಿಮೆ ತುಂಬಾ ಪ್ರಭಾವಿಸಿತ್ತು. (ವಿವರಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಥನದಲ್ಲಿ ಸದ್ಯೋಭವಿಷ್ಯತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲೇ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ!) ಹಾಗಾಗಿ ನಮಗೆ ಚಳಿಯ ಕುರಿತು ವಿಶೇಷ ಮಾಹಿತಿಯೊಡನೆ ತಮ್ಮಲ್ಲಿದ್ದ ವಿಶೇಷ ಬೆಚ್ಚನ್ನ ಉಡುಪುಗಳನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಇವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹತ್ತಿ, ಉಣ್ಣೆಗಳಂತಲ್ಲ. ನೋಡಲು ಭಾರೀ ಕಾಣಿಸಿದರೂ ತೂಕದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಹಗುರ ಮತ್ತು ಚಳಿ ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಅತೀವ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ. ನಾವು `ಕಡಿಮೆ ಒಜ್ಜೆ, ಚುರುಕು ಹೆಜ್ಜೆ’ ಎಂದು ಎರಡೇ ಚೀಲ ಯೋಚಿಸಿದ್ದೆವು. ಈ ಬೆಚ್ಚನ್ನ ಉಡುಪುಗಳಿಗಾಗಿ ಮೂರನೇ ಚೀಲವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡೆವು. ಬರಿದೇ ನೋಡುವವರು, ಹುಬ್ಬು ಹಾರಿಸಿ “ಏನು ಒಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಚೀಲ” ಎನ್ನಬಹುದಿತ್ತು. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಒಂದು `ಅಕ್ಕಿಮೂಟೆ’ಯಾದರೆ ಇನ್ನೊಂದು `ಅರಳೇಕುಪ್ಪೆ’!

ಶ್ರೀನಗರದೊಳಗಿನ ಎರಡು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಪೀಠ – ಮೈ ಪೂರಾ ಕಾಡನ್ನು ಹೊದ್ದುಕೊಂಡು ತಲೆಯಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯ ಹೊತ್ತ ಗಿರಿ, ನಾವು ಕಂಡಾಗಿತ್ತು. ಇನ್ನೊಂದು ಉನ್ನತಿ, ಅನೇಕ ನಾಗರಿಕ ರಚನೆಗಳೊಡನೆ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕೋಟೆಯನ್ನೇ ಹೊತ್ತು ನಿಂತ ಬೆಟ್ಟ - ಹರಿಪರ್ವತ ಅಥವಾ ಕೊಹ್-ಎ-ಮರಾನ್. ಇದು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಅಕ್ಬರ್, ಶೂಜಾ ದುರಾನಿ, ಸಿಕ್ಕರ ಗುರು ಹರಗೋಬಿಂದ್, ಸೂಫಿ ಸಂತರಾದಿ ಹಲವರ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಕೆಲಸಗಳಿಂದ ಕೋಟೆ, ಆರಾಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಪಡೆದು ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಸಹಜವಾಗಿ ವರ್ತಮಾನದ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಗಳಿಸಿದೆ. ಅಂತರ್ಜಾಲ ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಪುಸ್ತಿಕೆಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನಮ್ಮ ಪ್ರವಾಸೀ ಆಯೋಜಕರು ಉಪೇಕ್ಷಿಸಿದ್ದರು. ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಎರಡು ಉದ್ಯಾನವನ ಸುತ್ತುವ ಬದಲಿಗೆ, ಅಥವಾ ದಾಲ್ ಲೇಕಿನಿಂದ ಮರಳಿದ ಮೇಲುಳಿದ ಸಮಯದಲ್ಲೂ (ನಾವು ಹೋಟೆಲಿನಲ್ಲಿ ಸೋಮಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದೆವು) ಇದನ್ನು ಧಾರಾಳ ನೋಡಬಹುದಿತ್ತು. ಗಿರೀಶ್ ಒಂದೇ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮುಗಿಸಿದ್ದರು. (ಇಂದು ಅಂತರ್ಜಾಲ, ಪ್ರವಾಸಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಪುಸ್ತಕ ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಅನುಭವಿಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಿಸುವಾಗ ಹಾಗೇನೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬಂತು!) ನಮ್ಮ ಗುಲ್ಮಾರ್ಗ್ ದಾರಿ ಶ್ರೀನಗರದ ಹಳೇಪೇಟೆ ಸುತ್ತುವಾಗ ಹರಿಪರ್ವತದ ನೇರ ತಪ್ಪಲಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುವುದಷ್ಟೇ ನಮಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಪುಣ್ಯ.

14 July 2015

ಕೊನೆಯ ಸಿಂಹಾವಲೋಕನ

ಅಧ್ಯಾ ಅರವತ್ನಾಲ್ಕು
[ಡೇವಿಡ್ ಕಾಪರ್ಫೀಲ್ಡ್‍ನ ಜೀವನ ವೃತ್ತಾಂತ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳು, ಕಾದಂಬರಿ. ಮೂಲ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಿಕನ್ಸ್, ಕನ್ನಡ ಭಾವಾನುವಾದ ಎ.ಪಿ. ಸುಬ್ಬಯ್ಯ]
ವಿ-ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಅರವತ್ತಾರನೇ ಕಂತು
ಇನ್ನು ಬರೆಯತೊಡಗಿದ ನನ್ನ ಜೀವನ ವೃತ್ತಾಂತವು, ಸಾಧಾರಣ, ಇಲ್ಲಿಗೆ ಮುಗಿಯುವುದು. ಇಲ್ಲೇ ನಡೆದುಹೋದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡೋಣವೆಂದು ಮನಸ್ಸಾಗುತ್ತದೆ.

ನನ್ನ ಈ ಜೀವನದ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿ ಏಗ್ನೆಸ್ಸಳು ನನ್ನ ಕೈ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಜತೆಯಲ್ಲೇ ಬರುತ್ತಿರುವಳು. ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳು, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಪರಿಚಿತರು, ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಜನಸಮೂಹದಿಂದಲೂ ನನಗೆ ವಿಶೇಷ ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದ ಇತರರಿಂದಲೂ ನನ್ನನ್ನು ಕುರಿತಾಗಿ ಅವರು ಆಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಶಂಸೆ, ಹಿತವಚನ ಮೊದಲಾದ ಮಾತುಗಳೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ.

ಜನಸಂದಣಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಬರುವ ಮುಖಗಳು ಕೆಲವಿವೆ. ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಂದಾವೃತ್ತಿಯಾದರೂ ನೋಡೋಣ. ಮೊದಲು ನನಗೆ ಕಾಣುವವಳು ನನ್ನ ಅತ್ತೆ – ಎಂಬತ್ತು ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯ ಕಳೆದರೂ ನೆಟ್ಟಗೆ ನಿಂತು, ಚಳಿಯಲ್ಲೂ ಆರು ಮೈಲು ನಡೆದು ದಣಿಯದೆ, ಕನ್ನಡಕ ಧರಿಸಿರುವ ಅತ್ತೆ. ಅನಂತರ ಕಾಣುವವಳು – ಪೆಗಟಿ, ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ದಾದಿ. ನನಗೆ ನಡೆಯಲು ಕಲಿಸಿದಂತೆ ನನ್ನ ಕಿರಿಮಗುವಿಗೆ ಈಗ ಅವಳು ನಡೆಯಲು ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.  ನನ್ನ ಹಳೆ `ಮೊಸಳೆ ಪುಸ್ತಕ’ವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾಳೆ ಪೆಗಟಿ – ಎಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರೀತಿ!